Sintèsi de Matiàs van den Bossche
Aqueste document se vòu una tièra de viraduras occitanas tipicas, de far servir per remplaçar de francismes plan corrents que venon naturalament a la lenga daus parlafrancés qu'aprenon l'occitan. Lo lexic qu'avèm causit es un lexic estandard, mas l'intencion es pas centrada sus lo lexic (de variantas coma ``va'' per ``o'', ``faire'' per ``far'', ... son autant valedoiras coma las nòstras), mas sus la sintaxi e los idiomatismes, en particular lo juèc daus pronoms e de las prepausicions. Los idiomatismes son classificats per ponch comun : siá un terme occitan, siá un tèrme francés, siá un contèxte, etc...
| per dire : | cau dire : | e non pas : | sorga |
| être secrétaire | far la secretària | èsser secretària | |
| faire le sourd | far dau sord | far lo sord | O. Dambièla (Teatre Gascon) |
| faire celui qui ... | far dau que ... | far aquel que ... | |
| faire la sieste | far prandièra | far la prandièra | M. Braç (com. priv.) |
| faire pipi | far lo pisson | far pisson | M. Braç (com. priv.) |
| faire semblant de ... | far en semblant de ... | far semblant de ... | O. Dambièla (Teatre Gascon) |
| far coma se + subj. imp. | far semblant de ... | C. Balaguèr (list-oc) | |
| far cara de ... | far semblant de ... | M.Chapduelh (Grizzly John) | |
| jouer aux cartes | far a las cartas | jogar a las cartas | J.-F. Bladèr (Contes) |
| jouer au balon | far a la bala | jogar a la bala | |
| se bagarrer | far aus trucs | se bagarrar | J.-F. Bladèr (Contes) |
C'est, ca ...
| C'est rien, c'est pas grave ! | Aquò rai ! | Aquò's pas grèu. | L. Alibèrt (Gramatica) |
| C'est lui qui ... | Es el que ... | Aquò's el que... | |
| C'est moi ... | Soi ieu ... | Aquò's ieu ... | |
| C'est toi ... | Sès tu ... | Aquò's tu ... | |
| C'est celui qui... | Es lo que ... | Aquò's aquel que ... | |
| &Cedil;a, c'est lui qui l'a fait ! | Aquò, es el qu'o faguèt / o a fach ! | Aquò, aquò's el que l'a fach ! | |
| Ça suffit ! | N'i a pro (d'aquò) ! | Aquò sufis ! | La Talvera |
| Abasta ! (mai formau que ``n'i a pro'') | C. Balaguèr | ||
| Ça va | Va (plan) | Aquò va ... | |
| Ça sert à rien | Servís pas de res | Aquò servís a res. | |
| C'est clair ! | Es clar ! | Aquò's clar ! | |
| C'est sûr ! | Segur / solide ! | Aquò's segur ! | |
| C'est ça ! | Es aquò ! | Aquò's aquò ! | |
| Ça craint ! | Marca mau ! | Aquò cranh ! | F. Vernet (E Freud dins aquò ?) |
| C'est (pas) possible (de ...). | Se pòt pas (...). | Aquò's pas possible/podedís. |
Localisation
| Dans le ciel | au cèu | dins lo cèu | |
| Dans ma/ta/sa chambre | a la cambra | dins ma/ta/sa cambra | |
| Où est mon / ton / son ... ? | ont ai / as /a lo ... ? | ont es mon / ton / son ... ? | |
| Dehors | au defòra | defòra | |
| Dedans | au dedins / au dintre (a l'interior) | dedins | |
| Dans les bras | aus braçs | dins los braçs | |
| Aller droit au coeur | tocar lo còr au drech | anar drech au còr | B. Manciet (com. priv.) |
Autres a
| Avoir peur de ... | aver paur a | aver paur de | P. Sauzet (list-oc) |
| Il vaut mieux ... | Vau mai ... | Vau melhor ... | R. Chatbert |
Interjections
| Òu ! | pour appeler | hep ! | |
| bap ! | pour jeter le doute | Qu'est ce que tu racontes !? | |
| oo ! | Defiance | Méfie-toi (de ça) ! | |
| cho ! | Silence. | Chut ! | P. Espinasse / S. Palai |
| aí ! | de douleur | aïe ! | |
| p ! | d'ignorance | j'en sais rien ! | |
| t ! (aspire : clic) | non | non ! | |
| e ben | pour affirmer, confirmer, insister. | et b(i)en ...! | |
| è? | pour faire répéter | hein ? | |
| mee ! | pour faire cesser (enfantin) | arrêêête ! | |
| èu ! | pour attirer l'attention de quelqu'un de désagréable. | eh ! | |
| ei ! | pour appeler | hep ! Moins familier que ``Òu !'' | C. Balaguèr (list-oc) |